Saç dökülmesi bir hastalık mıdır?

Saç dökülmesi;  kansızlık, vitamin eksiklikleri, saçlı deri hastalıkları, hormonal değişimler, kimyasal maddelere maruziyet, genetik yatkınlık, sistemik hastalıklar, ilaç kullanımı, psikolojik stres gibi çeşitli sebeplerle olarak ortaya çıkabilmektedir. Erişkinlerde yıkanma ve taramaya bağlı olarak günde ortalama 100 tele kadar saç dökülebilir. Günlük yüz telin üzeri problemdir. Ancak normalin üzerinde bir saç dökülmesi veya farklı şekillerde saç kaybına neden olan dökülmeler hastalık belirtisi olabilir bu nedenle doğru tanı ve tedavi gerektirir.  Bu gibi durumlarda bir dermatoloji uzmanına başvurmak gereklidir.

Saç dökülmesindeki genetik faktörler ne kadar etkilidir?

Genetik zeminde hormonların etkisiyle ortaya çıkan saç dökülmesine “Androgenetik saç dökülmesi” denmektedir. Erkeklerin yaklaşık yarısında, kadınların ise %20-25’inde görülür. Androgenetik saç dökülmesi, saç dökülmesinin en sık nedenidir. Genetik faktörler etkili olmakla birlikte hastalık genetik, hormon düzeyleri ve yaşlanma sürecinin bazı kombinasyonlarından kaynaklanmaktadır.

Beslenme düzeninin saçlar üzerinde olumlu ya da olumsuz etkisi var mı?

Saç gelişimi ve saçlı derinin sağlığı için beslenme düzeni önemlidir. Demir, B12 ve D vitaminleri, çinko, omega-3, A ve C vitamini, biotin içeriğinden zengin gıdaların tüketilmesi saç sağlığına olumlu yönde katkı sağlar. Balık tüketimi zengin omega-3 ve yağ asidi içeriğiyle bu açıdan önemlidir. Hızlı kilo vermek amacıyla esansiyel besinlerden eksik tüketerek yapılan diyetler saç sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir.

Dökülmeyi durdurmak mümkün müdür?

Her saç telininin bir ömrü vardır. Bu süre ortalama 5 yıldır. Bu süre sonunda saçlar dökülür, fakat önemli olan dökülenin yerine yenisinin çıkmasıdır. Öncelikle saçlı derinin muayene edilip gerekli tetkiklerin yapılması gerekmektedir. Tetikleyici faktör varlığında, bu faktörler tedavi edildikten 6 ay sonra saç dökülmesi normale dönebilmektedir. Doğru tanı ile saç dökülmesi tipi belirlendikten sonra tedavi verilmektedir. Uygun tedavi ile saç dökülmesini durdurmak bazı dökülme tiplerinde yeni saç çıkışı sağlamak mümkündür.

Dökülen saçlar saç ekimi dışında geri gelir mi?

Saç dökülmesinde kalıcı kayıp yapan ve kalıcı kayba neden olmayan hastalık alt tipleri vardır. Kalıcı dökülmeye neden olmayan tiplerde tedavi ile saç çıkışı mümkün olmaktadır. Örneğin saç kıran denilen dökülmelerde tedaviyle saçlar geri çıkmaktadır. Ancak kalıcı tiplerde hastalık aktivitesi durduktan sonra uygun hastalarda ve kalıcı kayba neden olmayan erkek tipi saç dökülmesi durumunda ileri evrelerde saç ekimi önerilebilmektedir.

 

Ne kadar dökülme normal? Ne zaman endişe etmeliyiz

Günlük olarak 100 tel saç dökülmesi normal olarak kabul edilmektedir. Bu sayıyı aşan durumlarda, yoğun dökülme ve saç sıklığında azalmaya neden olan durumlarda doktorunuza başvurmak önemlidir. Dermatolog gerekli inceleme ve tahlilleri yapıp tanıyı koyduktan sonra uygun bir tedaviyi başlayacaktır.

Saç ekimi hangi ortamlarla yapılmalı? Ameliyathane gerekli midir, nasıl bir kadro ile işlem yapılmalıdır?

Saç kökünün aktif olmadığı (kellik gelişen bölgelere), saç kaybının oluştuğu alanlara sağlıklı saç köklerinin çeşitli yöntemlerle nakledilmesi işlemine saç ekimi adı verilmektedir. Saç ekimi steril koşulların sağlandığı ortamlarda (poliklinik, tıp merkezi veya hastane) yapılmalıdır. Saç ekiminde lokal anestezi ve sedasyon (anestezide uyku hali oluşturularak hastanın rahatlamasının sağlandığı yöntem) uygulanmaktadır. İşlem sırasında, saç ekimi konusunda uzman hekimin yanı sıra yardımcı sağlık personeli ve acil müdahale için gerekli tıbbi ekipmanın sağlanması gerekmektedir.

Saç ekiminde anestezi kullanılıyor mu? Etkisi nasıl? Aksi bir durumda saç ektirenin başına neler gelir?

Saç ekimi sırasında genellikle lokal anestezi veya sedasyon yeterli olmaktadır. Uygun koşullarda ve uzman kişilerce yapıldığında operasyon sonrası ağrı minimal düzeyde hissedilmektedir. Aksi durumlarda operasyon sırasında ve sonrasında komplikasyonlarla karşılaşılabilmektedir. Karşılaşılabilecek her tür komplikasyon için gerekli malzemeler hazır bulundurulmalıdır.

Sağlık turizmi açısından uygun bir uygulama gibi örünün saç ekiminde insanlar hangi ortam ve şartları aramalıdırlar?

Saç ekimi öncesi saç dökülmesinin nedeninin ve hastalık aktivitesinin değerlendirilmesi önem arzetmektedir. Ek olarak saç durumunun ekime uygun olup olmadığı ve ekim sonucunda oluşacak görünümün de değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle işlem, alanında uzman hekimlerce, sterilizasyon, tıbbi personel ve ekipman koşullarının sağlandığı steril ortamlarda yapılmalıdır.

Prof. Dr. Zekayi Kutlubay

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Deri ve Zührevi Hastalıkları Anabilim Dalı