Saç dökülmesi yanlış beslenme ya da şok diyetler sonucunda gelişebilir mi? 

 

Sağlıklı ve canlı görünen saçlara sahip olmak için sadece bakım ürünleri yeterli değildir. Beslenme tarzınızın da saçlarınızın üzerinde büyük bir etkisi vardır. Son yıllarda beslenme alışkanlıklarının hızla değişmesi ve bozulmasıyla beraber, dengesiz ve düzensiz beslenmenin, saç sağlığı üzerindeki zararları da her geçen gün artıyor. Dengeli ve düzenli beslenmenin sağlanamadığı, ağır ve bilinçsizce zayıflamak için yapılan diyet sonrasında saçlar beslenemeyeceği için saç sağlığında bozulma ve ciddi saç kayıpları oluşabiliyor. Çünkü ağır diyetler veya tek yönlü beslenmelerde saç, gerekli vitamin, mineral ve proteini yeterli düzeyde alamıyor. Bunun sonucunda saçta zayıflama ve dökülme problemi yaşanıyor. Kilo verme veya ince kalma kaygısı ile yapılan diyetler, özellikle proteinden fakir diyetler saçlarımıza zarar verebiliyor.

Hangi vitamin ve mineral eksiklikleri saç dökülmesinden sorumlu olabilir?

Normal bir saç döngüsünün sürdürülmesinde, özellikle saç köklerinin hücrelerinin yenilenmesinde vitamin ve mineraller temel bir rol oynarlar. Bazı vitamin ve minerallerdeki eksiklikler saçın yapısını bozar ve saçın incelmesine, zayıflamasına, kırılganlaşmasına ve dökülmesine neden olur. Saç büyümesi dahil pek çok vücut işlevi için önemli bir mineral olan demir, saç derisi sirkülasyonunu arttıran ve saçın genel görüntüsü için önemli antioksidanlardan biri olan E vitamini, saçların uzamasına yardımcı olan ve eksikliğinde saç derisinde kuruma ve kepeklenme görülen A vitamini, saçların uzamasında ve kendini onarmasında önemli role sahip olan çinko, yeni saç köklerinin oluşumuna yardımcı D vitamini ve DNA oluşumundaki temel bileşenlerden B12 vitamini ve folik asit gibi maddelerin eksikliği saç dökülmesinden sorumlu olabilir. Biotinin de keratin oluşumundaki fonksiyonunu unutmamak gerekir.

Ameliyatlar ya da narkoz almak saç döker mi?

Ameliyatlar ve narkoz alımı saç köklerinin olması gerektiği gibi saç üretmemesine ve operasyonu takip eden zaman dilimi içinde saçlarda dökülmeye neden olabilir. Saç kökleri sürekli olarak yeni saç üretmezler ve bir dönem telojenler olarak bilinen dinlenme aşamalarında dönerler. Ameliyat bazen saç köklerini normalden daha uzun bir dinlenme durumuna (telogen) getirebilir ve bu durumda telogen effluvium denilen saç dökülmesiyle karakterize hastalık tablosu oluşabilir. Operasyon sonrası 3. ayda başlayan saç dökülmesi 6 ay- 1 yıl sürebilir. Fakat bu dökülme fizyolojik bir dökülmedir, yani operasyondan 7-8 ay sonra dökülen saçlar tekrar çıkmaya başlar.

Stres saç döker mi?

Stres, saç dökülmesinin en büyük sebeplerinden biridir. Peki stres nedir? Stres, vücudunuzun sizi fiziksel, duygusal ve psikolojik olarak düzenlemenizi gerektiren belirgin bir değişime karşı nasıl tepki verdiğidir ve vücudumuzdaki dengeyi bozan fizyolojik değişikliklere neden olabilir. Saç ise insan vücudunun en hızlı büyüyen dokusudur, bu da çok hassas olduğunu ve vücudun diğer herhangi bir bölümüne göre daha hızlı bir şekilde strese tepki verdiği anlamına gelir. Yani, saç büyüme döngüsü stres tarafından bozulabilir. Kadınlarda, stres ve saç dökülmesi arasında hormonal bir bağ da vardır. Stres, kadınlarda aşırı hormon üretiminde veya sınırlı üretimde bazı hormonlarda dengesizliğe neden olabilir. Vücut, stres hormonları üreterek tepki verir. Sonuç olarak, tüm faktörler saç dökülmesine neden olmak için birleşirler. Özellikle kadınlarda gördüğümüz genel dökülmelerde ve saç kıran dediğimiz para şeklindeki dökülmelerde stres ana sebeptir.

Mevsim değişikliklerinde saçın döküldüğü doğru mu?

Saç dökülmesi sorununun nedenlerinden biri de mevsim geçişleridir. Mevsim fark etmeden, bir mevsimden diğerine geçerken saçlarımız bu durumdan etkilenip, dökülmeye başlayabilir. Özellikle de bahar aylarında güneş ışınları saç döngüsünü düzenleyen hormonlarda artış sağlar. Aynı zamanda yaz aylarında maruz kalınan deniz tuzu, havuz kloru, güneş ışınları gibi çevresel faktörler de saçlarda yıpranmaya neden olup dökülmeyi artırabilir. Havaların soğumasıyla beraber özellikle Eylül-Kasım ayları arasında yoğun dökülmeler gözlenebilir.

 

Saç dökülmesi diş çürüklerine bağlı gelişebilir mi?

Ani başlayan saç dökülmelerinin sebebi dişlerdeki çürüğün, dolayısıyla enfeksiyonların saçlar üzerindeki bir etkisi olabilir. Diş rahatsızlıklarıyla vücuda giren bakterilere karşı mücadele eden bağışıklık sistemi saç köklerine etki etmekte ve saç dökülmesine sebep olabilmektedir. Bu tarz diş çürüğü sebepli saç dökülmesi hem erkekler de hem de kadınlarda her yaşta görülebilir. Hatta çocuklarda bile diş çürüğü ve enfeksiyonu kaynaklı saç dökülmeleri görülebilmektedir. Bu sebeple diş çürüklerinin tedavisi ve dolayısıyla saç dökülmelerini önlemek için diş hekimine muayene olmak şarttır.

Saç dökülmesi yapan cilt hastalıkları nelerdir? Kısa kısa bahseder misiniz?

Deri kaynaklı saç dökülmelerinin çoğu deriyi tutan firengi, sedef hastalığı, egzamalar, akne, liken hastalığı, aşırı yağlanan deri, mantar hastalıkları gibi rahatsızlıkların saçlı deriyi de tutmasıyla başlar. Bu dökülmelerin tedavisi altta yatan deri hastalığının tedavisi ile mümkündür. Ekzema ve sedef hastalığı direkt saç dökmez. Neden oldukları kaşıntı veya travma kaynaklı saç dökebilirler. Asıl saç dökülmesine neden olanlar, liken, mantar, lupus gibi deri hastalıklarıdır. İlerlemiş vakalarda kalıcı saç kaybına sebep olurlar.

Prof. Dr. Zekayi Kutlubay

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Deri ve Zührevi Hastalıkları Anabilim Dalı